 |
||||
|
در گفتگو با دکتر مجید عباسپور مطرح شد: تشریح اهداف و عملکرد مركز علوم و فناوريهاي پيشرفته دانشگاه آزاد اسلامی
آقای دکتر مركز علوم و فناوري هاي پيشرفته دانشگاه آزاد اسلامي (CAST) چگونه شکل گرفت؟ با توجه به شرايط اقتصادي حاضر و افزايش هزينه ها ، دانشگاه در دوبعد، از يك سو به منظور فن آوري هاي نوين و از سوي ديگر تأمين منبع درآمد ديگری براي دانشگاه را مدنظر قرار داده است تا ازاين طريق و براي تأمين هزينه هاي دانشگاه تنها به شهريه دانشجويان متكي نبوده و به خانواده دانشجويان براي تأمين شهريه فشار كمتري آيد. بنابراين اساسنامه مركز cast با حمايت رياست دانشگاه آزاد اسلامی و هيأت امناي اين دانشگاه در سال 86 شكل گرفته و در سال 87 نيز اساسنامه نهايي آن نيز به تصويب هيأت امنا رسيد. پس از تصويب كليات اين مركز ايجاد ساختار تشكيلات و ركن هاي اصلي اين مركز تحت عنوان شوراي راهبردي مد نظر قرار گرفت. در شوراي راهبردي نيز رياست دانشگاه ، معاونين دانشگاه ، معاون پژوهشي واحد علوم و تحقيقات و تعدادي از متخصصان صنعتي و علمي و نيز رئیس دفتر همکاری های فن آوری های ریاست جمهوری حضور موثر دارند .سیاست گذاری های کلی این مرکز توسط شورای راهبردی انجام می شود.
اهداف و ضرورت راه اندازي مركز علوم و فناوري های پيشرفته دانشگاه آزاد اسلامي( (CASTچه بوده است؟ ورود دانشگاه به مسائل تكنولوژي هاي نوين و پيشرفته از اهداف مهم ايجادمركز cast است. دانشگاه هاي ساير كشورها مانند دانشگاه MIT ،استنفورد ، بركلي و ... درصدد هستند تا تحقيقات دانشگاهي را كه در سراسر دنيا و ساير مراكز تحقيقاتي انجام و به ثمر رسيده و به فناوري تبديل شده است را به مرحله توليد و بهره برداري برسانند . با توجه به توافقاتي كه ميان اين دانشگاه ها و محققين صورت مي گيرد پس از توليد اين فناوري ها، دانشگاه ها از سهامداران فن آوري توليد شده محسوب مي شوند . البته قابل ذكر است كه براساس آمار اعلام شده از اين دانشگاه ، 50 تا 300 ميليون دلار درآمد حاصل از اين گونه فعاليت ناشي از فروش حق ليسانس ، سهيم شدن در توليدات ناشي از توليد اين فناوري ها در سال است. بنابراين مركز علوم و فناوري هاي پيشرفته نيز در تلاش است تا در كنار كارهاي تحقيقاتي دانشگاهي به عنوان مكمل عمل كرده و با مطرح شدن بحث درآمدزايي در زمینه هایی که به دانش فنی و تکنولوژی و فن آوري هاي پيشرفته منتهي مي گردد ، فراهم شود . هدف اصلي ديگر از تاسيس اين مركز، ايجاد زيرساختها در امر فناوري هاي پيشرفته، ترسيم مسير، شناسايي و ايجاد ظرفيت هاي تحقيقاتي در دانشگاه آزاد اسلامي و ارائه كمك ها و خدمات حمايتي لازم به پژوهشگران در راستاي تقويت و توسعه فن آوريهاي نوين در كشور است، كه از طريق مواردی چون توسعه و بكارگيري دانش بشري در زمينه علوم و فناوري هاي پيشرفته، ايجاد ارتباط علمي، فني، تحقيقاتي، آموزشي و تبادل نظر بين محققان، متخصصان و ساير كارشناساني كه به نحوي در شاخه هاي علوم و فن آوري هاي پيشرفته در سطح ملي و بين المللي فعاليت دارند، سياست گذاري، حمايت و نظارت بر پروژه هاي پژوهشي، آموزشي، كاربردي و بنيادي در زمينه هاي علوم و فناوريهاي پيشرفته به منظور توسعه علمي و ارتقاء سطح علمي دانشگاه ، فراهم كردن زمينه هاي مناسب براي انجام پژوهش هاي علمي مرتبط با فناوريهاي پيشرفته، تشويق و جذب همكاري اعضاء هيات علمي و دانشجويان در پيشبرد فعاليتهاي مركز، شناسايي و حمايت از نخبگان علمي دانشگاه در راستاي اهداف مركز، جلب حمايت نهادهاي بين المللي و داخلي براي انجام فعاليتهاي مرتبط در چهارچوب ضوابط جاري كشور و دانشگاه ، كمك به پيشرفت نهضت علمي و جنبش نرم افزاري در كشور و فراهم آوردن بسترهاي توليد علم به نحوي كه از طريق فن آوري هاي پيشرفته منجر به توليد ثروت شود ، ايفاي نقش برتر در توليد علم در سطح كشور و منطقه براساس برنامه هـاي بلند مدت نظام و در نهایت شناسايي و اولويت بندي توانمنديهاي ايران و جهان مرتبط با فن آوري هاي پيشرفته و ارتقاء سطح كيفي دانشگاه است.
اين مركز داراي چه اركاني است ؟ این مركز داراي اركانی از جمله شوراي راهبردي ، رئيس مركز و کمیته های علمي تخصصي است. همچنین در توضیح فعالیت های این ارکان می توان به تعيين سياست هاي اصولي و خط مشي هاي كلي مربوط به فعاليت مركز ، بررسي و تصويب برنامه هاي كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت مركز، تصويب آيين نامه داخلي مركز، آيين نامه اجرايي اين مرکز و ساير مصوبات لازم، بررسي و اتخاذ تصميم در مورد پيشنهادهاي رئيس مركز و يا اعضاي شوراي راهبردي، تصويب ضوابط مربوط به سرمايه گذاري براي ايجاد درآمد، عقد قراردادهاي پژوهشي و ... در جهت خودكفايي، پيشنهاد نمودار تشكيلاتي مركز به هيات امناء دانشگاه ، پيشنهاد آيين نامه نحوه ارائه كمك هاي مالي و معنوي به پژوهشگران در زمينه فناوري هاي پيشرفته و نوين ، تعيين سياست هاي لازم در راستاي فراهم کردن زمينه ارتباط پژوهشگران با مراكز علمي و تحقيقاتي داخل و خارج كشور ، حمايت از برگزاري دوره ها و كارگاه هاي علمي و پژوهشي در زمينه فناوري هاي پيشرفته و نوين و نظارت كلي بر حسن اجراي فعاليتهاي این مركز اشاره کرد.
در اركان مركز cast به وجود كميته هاي علمي تخصصي اشاره كرديد. این مركز داراي چه تعداد كميته است؟ و اين كميته ها داراي چه وظايفي هستند؟ مركز cast در حال حاضر داراي 19 كميته علمي تخصصي همچون کمیته های آب شيرين كن ها ، فيزيك نوين ، ارتباطات و فناوري اطلاعات، كاربرد ليزر ، آموزشهاي تفريحي،محيط زيست ، انرژي ، مديريت نوين ، انرژي هاي نو، مواد نو، بيوتكنولوژي، مهندسي پزشكي ، پيل سوختي، مهندسي هسته اي ، تكنولوژي دريايي، نفت و گاز ، رباتيك، هوا و فضا و فناوري نانو است. اعضاي كميته هاي تخصصي مركز از بين نخبگان علمي کشور در هر زمینه ، انتخاب مي شوند. اين كميته ها از يك هسته علمي 5 نفره تشكيل مي شود و افراد فعال در کمیته ها ، متخصصان دانشگاهي و صنعتي هستند. اين كميته ها داراي وظايفي همچون تعيين اهداف، سياست ها، خط مشي ها و برنامه هاي كميته و پيشنهاد آن به رئيس مركز براي طرح در شوراي راهبردي ، تدوين چشم اندازهاي پنج ساله پژوهش و توسعه تكنولوژي ، شناسايي توانمندي ها و ظرفيتهاي علمي و پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي و مراكز وابسته به آن و همچنين توانمندي هاي موجود در سطح كشور، شناسايي امكانات تجهيزاتي در سطح دانشگاه آزاد اسلامي و در سطح كشور، پيشنهاد تمهيداتي جهت بهره گيري مطلوب از ظرفيت هاي موجود و تلاش در راستاي ارتقاء كمي و كيفي آنها، پيشنهاد طرح ها و برنامه هاي جديد به رئيس مركز جهت ارائه به شورا به منظور دستيابي به اهداف مركز، تعيين اولويت هاي تحقيقاتي، توسعه اي و تجاري سازي طرح هاي تحقيقاتي متناسب با وظايف كميته ، بررسي طرح هاي دريافتي در راستاي اولويت هاي مركز و ارائه آن به رئيس مركز جهت طي مراحل لازم و پيشنهاد سفارش پروژه هاي تحقيقاتي و توسعه اي به رئيس مركز جهت سير مراحل لازم هستند . هريك از كميته هاي تخصصي به عنوان يك بازودر فعاليت هاي تحقيقاتي دانشگاه محسوب مي شوند و در بعد تحقيقاتي نیز مسیر حرکتی دانشگاه را مشخص مي كنند و از اين طريق واحدهاي مختلف دانشگاه آزاد اسلامي هدايت مي شوند تا در آن بخشی از پژوهش و فن آوري ها که لازم است ، تحركات بيشتر و حمايت چشمگير تري داشته باشند.
وظايف مركز cast چيست؟ تدوين چشم اندازهاي پنج ساله پژوهش و توسعه تكنولوژي ، شناسايي توانمندي ها و ظرفيتهاي علمي و پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي و مراكز وابسته به آن و همچنين توانمندي هاي موجود در سطح كشور، شناسايي امكانات تجهيزاتي در سطح دانشگاه آزاد اسلامي و نيز در سطح كشور، پيشنهاد تمهيداتي جهت بهره گيري مطلوب از ظرفيت هاي موجود و تلاش در راستاي ارتقاء كمي و كيفي آنها، پيشنهاد طرح ها و برنامه هاي جديد ، تعيين اولويت هاي تحقيقاتي، توسعه اي و تجاري سازي طرح هاي تحقيقاتي متناسب با وظايف كميته ها ، بررسي طرح هاي دريافتي در راستاي اولويت هاي مركز و ارائه آن به رئيس مركز جهت طي مراحل لازم و پيشنهاد سفارش پروژه هاي تحقيقاتي و توسعه اي جهت سير مراحل لازم از وظایف این مرکز است . وظیفه اصلی این مرکز، تجاری سازی و کمک به کسانی است که کارهای ارزنده ای انجام داده اند ولی توان ثبت اختراع خود را که بتواند به تجاری سازی منجر شود، ندارند.لذا کمیته های علمی تخصصی دارای وظایفی هستند که می توان آنرا به دو گروه وظایف اصلی (تجاری سازی) و جانبی تقسیم کرد که هر دو گروه از اهمیت بسزایی برخوردار هستند . وظایف جانبی را می توان شامل کمک به معاونت های آموزشی و پژوهشی دانشگاه دانست که مواردی چون کمک به ایجاد شبکه های آزمایشگاهی ، ترسیم دورنمای دانش و تکنولوژی در زمینه تخصصی مربوطه و ارائه نظر مشورتی در جهت توسعه آموزش ، ارائه رشته های جدید و ... شامل می شود.
فعاليت هاي اين مركز در حال حاضر در چه مرحله اي قرار دارد؟ در طول دو سال گذشته شكل دهي ، ساماندهي مركز و تشكيل كميته ها از جمله برنامه هاي به اجرا درآمدهاي بوده است .همچنين كميته های این مرکز شكل گرفته و جلسات متمركز و متعددي برگزار مي شود و نقشه راه را كامل و در شوراي راهبردي مطرح و تأييد مي شود . طراحي، پياده سازي و بهره برداري از وب سايت اينترنتي مركز علوم و تحقيقات پيشرفته دانشگاه آزاد اسلامي توسط كارشناسان واحد علوم و تحقيقات تهران به آدرس اینترنتی www.castiau.ir ، زير نظر شوراي راهبردي مركز جهت اطلاع رساني و برقراري ارتباط با پژوهشگران، صنعتگران و مراكز علمي و پژوهشي داخلي و خارجي، در راستاي اهداف و سياستهاي بلند مدت مركز از جمله این فعالیت ها است. از نظر عملياتي هم مرکز cast در مرحله اي قرار گرفته كه بايد از طريق سايت مرکز كه طراحي و به مرحله بهره برداري رسيده است ، در سطح ملي و فراملي معرفي شود. البته در اين زمينه بروشورهايي نيز طراحي و چاپ شده است در حال حاضر نيز محققين و مخترعان طرح هايي را كه داراي جنبه پژوهشي و توليدي دارد را در معاونت پژوهشي دانشگاه بررسي و طرح هايي كه جنبه تجاري سازي دارند به شركت هاي مرتبط در اين زمينه ارجاع مي شود تا به مرحله توليد برسد البته مركز نيز در تهيه فرم كسب وكار يا Business plan به متقاضيان كمك مي كند . در حال حاضر دوطرح عمده در حال بررسي است كه يكي از آن دو با وزارت نيرو و سازمان انرژي هاي نو ايران است طي مجوزي، در بحث نيروگاه هاي بادي ، دانشگاه ورود مي كند و فعاليت هاي نرم افزاري و محاسباتي انجام مي دهد و اين فعاليت هم اكنون توسط مركز تحقيقات و محيط زيست و انرژي واحد علوم و تحقيقات تهران انجام مي شود. دومين طرح عمده نيز در زمينه هاي فن آوري هاي دارويي با همكاري دانشكده علوم دارويي دانشگاه آزاد اسلامي است تا ازاين طريق صنايع مربوط به بخش دارويي مورد ارزيابي قرار گرفته و مشخص شود دانشگاه در زمينه توليد كدام داروهاي ويژه ورود پیدا كند و در اين زمينه در ابعاد مختلف تحقيق ، پژوهش ، تجاري سازي ، درآمدزايي، آموزش دانشجويان به طور عملياتي ديده شده است.
مهمترين اقدامات مركز cast در برقراري ارتباط با مخاطبان چيست؟ براي شناسايي و معرفي اين مركز از طريق سايت و خبرنامه اقداماتي صورت گرفته است. همچنين در راستاي شناسايي cast برنامه اي تحت عنوان جشنواره مركز علوم و فناوريهاي پيشرفته ( CAST PRIZE) مصوب شده است كه در سطح فراملي گسترش خواهد يافت. در اين طرح هر فردی چه در داخل و چه در خارج از كشور كه ايده تجاري سازي دارد ورود كرده و ايده و كار پژوهشي خود را براي اين مركز ارسال مي كند. به عبارت ديگر كساني كه داراي ايده و فن آوري هستند در اين مسابقه حضور يافته و فعاليت كنند و در راستاي فعاليت مركز cast جايزه ويژه دريافت خواهند كرد . برقراري ارتباط با مراكز پژوهشي و تحقيقاتي خارج از كشور يكي ديگر از مراحل شناسايي مركز cast است البته در اين راستا از نهادهاي داخلي كه در اين زمينه فعال هستند مانند دفتر همکاریهای فناوری رياست جمهوري استفاده خواهد شد. لازم به ذكر است افراد متخصص و محقق در كميته ها نيز كه در مراكز بين المللي افراد به نامی هستند خود سفيران مركز cast محسوب مي شوند .
یکشنبه 15 شهریور 1388 ساعت 9 صبح
بالاي صفحه
E-Commiunication Center |
||||
