دكتر آبرومند‌آذر، رئيس مجتمع آزمايشگاهي واحد علوم و تحقيقات :

 

هدف مجتمع آزمایشگاهی،  ارائه خدمات در سطح كيفي بسيار بالا است

 

 

مجتمع آزمايشگاهي واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي از سال 76 فعاليت خود را آغاز كرده است. واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي اولين واحدي بود كه در مقطع كارشناسي‌ارشد و دكترا دانشجو پذيرفت و به همين دليل آزمايشگاه‌هايي كه در اين واحد طراحي و راه‌اندازي شده، براساس نيازهاي پژوهشي دانشجويان اين مقطع بوده است. آزمايشگاه‌هاي اين مجتمع با دستگاه‌هاي بسيار گران‌قيمت و در نوع خود بي‌نظير تجهيز شده و هنوز هم بعد از گذشت حدود 12 سال جزو آزمايشگاه‌هاي معتبر در داخل كشور محسوب مي‌شود  و از جايگاه ويژه‌اي در سطح آزمايشگاهي برخوردار است.

 

 

به گزارش روابط عمومی واحد علوم و تحقیقات دكتر پرويز آبرومند‌آذر، رئيس مجتمع آزمايشگاهي در رابطه با فعاليت‌هايي كه در اين مجتمع آزمايشگاهي انجام مي‌شود، گفت: يكي از فعاليت‌هايي كه تنها در مجتمع آزمايشگاهي واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي انجام مي‌شود برگزاري دوره‌هاي GLP است. GLP دوره‌هاي ويژه‌اي است كه در خارج از كشور بسيار بر آنها تاكيد مي‌شود در اين دوره‌ها نحوه حضور در آزمايشگاه، كار با دستگاه‌ها، نگهداري (كايبراسيون) و استفاده از استانداردهاي بين‌المللي به كارشناسان و دانشجويان آموزش داده مي‌شود. تاكنون دو دوره از اين كلاس‌ها را برگزار كرده‌ايم كه افتتاحيه اولين دوره با حضور دكتر عباس‌پور، رئيس‌كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي انجام شد و بسيار مورد استقبال قرار گرفت.

 

 

 

وي در ادامه افزود: در دوره اول كلاس‌هاي GLP به‌مدت يك هفته كارشناسان واحد علوم و تحقيقات و مراكز وابسته به علوم و تحقيقات تهران گردهم آمدند و دوره ‌دوم نيز در تيرماه امسال برگزار شد كه به‌دليل استقبال بسيار كه از اين دوره‌ها شد، در نظر داريم اين كلاس‌ها را حتما به دانشگاه‌هاي ديگر تسري دهيم. البته طي بازديدي كه دانشكده شيمي دانشگاه شهيد بهشتي از مجتمع ما داشت جزو اولين كساني بودند كه درخواست برگزاري دوره‌هاي GLP را اعلام كردند.

 

دكتر آبرومندآذر با تاكيد بر اينكه در حال حاضر هيچ دانشگاه دولتي‌، دوره‌هاي GLP را برگزار نمي‌كند، اظهار كرد: در كارهاي تحقيقاتي معمولا ماه‌هاي اول، وقت دانشجو براي آشنايي با آزمايشگاه تلف مي‌شود ولي با برگزاري دوره‌هاي GLP ما اين آشنايي را به دانشجويان مي‌دهيم. اطلاعاتي چون تشخيص اينكه ماده‌اي كه به دست دانشجو مي‌رسد اصل است يا چقدر اعتبار دارد و آيا مربوط به همان كارخانه سازنده است و درنهايت اطلاعاتي بسيار كاربردي به دانشجو در اين دوره‌ها آموزش داده مي‌شود. ما بعد از برگزاري اين دوره‌ها متوجه شديم مقداري از موادي كه از شركت‌ها تحويل گرفته‌ايم تقلبي بوده است.

 

رئيس مجتمع آزمايشگاهي زكرياي رازي خاطرنشان كرد: در ادامه قصد داريم كه آزمايشگاه‌هايي را كه داريم به تاييد موسسه استاندارد برسانيم و تاكنون با توجه به جلسه‌هايي كه داشته‌ايم توانسته‌ايم مجوز تاييد يكي از آزمايشگاه‌هايمان را بگيريم. هم‌اكنون آزمايشگاه ميكروبيولوژي كه زير نظر صنايع غذايي است از سوي موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تاييد شده و در سايت اين موسسه هم نام آزمايشگاه ما به عنوان مركزي پذيرفته شده از سوي اداره استاندارد آمده است.

 

وي يادآور كرد: موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران آزمايشگاه‌هاي محدودي دارد و به همين دليل با يك‌سري مراكز معتبر قرارداد مي‌بندد؛ در حقيقت ابتدا تاييدشان مي‌كند و سپس نمونه‌هايي را كه به آنجا براي تاييد مي‌فرستند به ما ارائه مي‌دهند و هر جوابي را كه ما بدهيم اداره استاندارد آن را مي‌پذيرد. در حال حاضر يك آزمايشگاه كاملا اختصاصي براي اين موضوع در نظر گرفته‌ايم كه اصلا هيچ‌گونه ورود و خروجي در آن نداريم. اين آزمايشگاه خاص است. در حال حاضر در حال ادامه مسير اداري پذيرفتن نمونه از سوي موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي هستيم و فكر مي‌كنم از سال بعد شروع به پذيرفتن نمونه از مراكز مختلف تجاري خواهيم كرد.

دكتر آبرومندآذر معتقد است در گام نخست بايد آزمايشگاه‌ها را تجهيز كرد، سپس نيروي علمي لازم را جذب نمود و در مرحله آخر براي همكاري با موسسه استاندارد اعلام آمادگي كرد.

 

وي در اين خصوص گفت: در حال حاضر مي‌توانيم همه آزمايشگاه‌ها را به اداره استاندارد معرفي كنيم ولي مسووليتي كه به همراه مي‌آورد بسيار سنگين است و هدف ما ارائه خدمات در سطح كيفي بسيار بالا است.

 

وی ادامه داد: اهداف مجتمع آزمايشگاهي به دو دسته تقسيم شده است؛ اول اهداف پژوهشي كه مشغول به ارائه خدمات به دانشجويان مقطع كارشناسي ارشد و دكترا است و بخش ديگر ارتباط با دانشگاه‌ها و مراكز پژوهشي ديگر. خوشبختانه در هر دو زمينه موفق بوده‌ايم و با كارشناسان و تكنسين‌هايي كه اينجا مشغول فعاليت هستند، توانسته‌ايم در سطح كشور و تا حدودي در سطح جهاني مطرح باشيم. ارتباط تنگاتنگي هم با ساير مراكز داريم. به گفته دكتر آبرومندآذر مجتمع آزمايشگاهي زكرياي رازي به دانشكده‌هاي صنايع غذايي، مهندسي- پزشكي، مواد، فني- مهندسي، دامپزشكي، علوم پايه، كشاورزي، فيزيك تقريبا تمام واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامي، دانشگاه شريف، تهران، الزهرا، فردوسي مشهد و شهيد بهشتي سرويس‌دهي مي‌كند كه البته در همين راستا هم برنامه‌ريزي‌هاي موفقي انجام داده‌ايم.

 

وي افزود: يكي از دلايل موفقيت ما اين است كه آزمايشگاه‌هايمان را به‌صورت واحد در نظر گرفته‌ايم، كه در اصطلاح به آن مي‌گوييم open lab. به اين معني كه دانشجو وقتي وارد آزمايشگاه مي‌شود متعلق به جاي خاصي نيست و مي‌تواند در آزمايشگاه حضور داشته باشد و از تمام امكانات مجتمع آزمايشگاهي بنا به نيازش استفاده كند و در حقيقت انسجام تجهيزاتي كه در آزمايشگاه‌ها وجود دارد باعث موفقيت ما شده است. تا آنجا كه من در جريان هستم، دانشگاه‌هاي ديگر به دليل عدم تمركز آزمايشگاهيشان مشكلات فراواني دارند. اما هم‌اكنون بين مراكز تحقيقاتي و دانشگاه‌هاي مختلف به صرف يك مركز تحقيقاتي داراي بينش خوبي هستيم.

 

رئيس مجتمع آزمايشگاهي زكرياي رازي بيان كرد: بازديدهاي مختلفي از آزمايشگاه‌هاي اين مجتمع انجام شده و دانشگاه‌هاي مختلفي درخواست همكاري داشته‌اند و از اين نظر توانسته‌ايم به‌عنوان يك مركز تحقيقاتي قابل قبول انجام وظيفه كنيم و در بسياري از مقالاتي كه ارائه مي‌شود شاهد هستيم كه از مجتمع آزمايشگاهي واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي تشكر و قدرداني مي‌كنند.

 

وي خاطرنشان كرد: سيستم مجتمع آزمايشگاهي يك بخش تخصصي دارد كه درواقع قلب سيستم‌ ما محسوب مي‌شود و آزمايشگاه‌هاي تخصصي دستگاه‌هايي دارند كه مورد نياز كل مجتمع و چندين دانشكده‌اي است كه از آن استفاده مي‌كنند. در مقاطع بالا اين تجهيزات حتما در پايان‌نامه‌ها و تزهاي دانشجويي استفاده مي‌شود و با استفاده از سيستم open lab ما توانسته‌ايم صرفه‌جويي بسيار خوبي را براي دانشگاه به ارمغان بياوريم وگرنه بايد براي هر رشته يك آزمايشگاه مجهز مي‌كرديم. اين سيستم در دانشكده‌هاي ديگر انجام نشده و مشكلات بسيار زيادي به وجود آورده است. در كنار اين موضوع در ديگر دانشگاه‌ها آزمايشگاه‌ها در دست اساتيد است و اگر استادي نباشد دستگاهي در كار نبوده و بلااستفاده باقي مي‌ماند در صورتي كه در مجتمع ما اصلا اينگونه نيست.

 

بخش ديگر اين مجتمع را آزمايشگاه‌هاي پژوهشي تشكيل مي‌دهند كه بيشتر به دانشجويان مقاطع كارشناسي‌ارشد و دكترا و پروژه‌هايي كه اساتيد تعريف مي‌كنند اختصاص دارد. بخش ديگر، آزمايشگاه‌هاي آموزشي ما است و همان‌طور كه اشاره كردم به دليل رشد بسيار زيادي كه واحد علوم و تحقيقات داشته در بخش‌ آموزش هم خدمات بسياري را ارائه مي‌كنيم و فكر مي‌كنيم اين تعداد به 15 تا 16 هزار نفر واحد در سال مي‌رسد بايد ذكر كنم تنها واحدي هستيم كه بين دانشكده‌ها ترم تابستاني‌مان كاملا فعال بوده و علاوه بر آن بين دو ترم هم داريم براي اينكه بتوانيم هرچه بيشتر كمبودها را جبران كنيم.

 

وی ادامه داد: تجهيزات آزمايشگاه مانند سلول‌هاي بدن انسان است و هر سال مقداري بايد از بين بروند و همان‌گونه كه هر هشت سال بدن انسان يك باره از نظر بافت سلولي عوض مي‌شود و سلول‌هاي مرده جاي خود را با سلول‌هاي نو تغيير مي‌دهند آزمايشگاه‌ها هم بايد به اين شكل عمل كنند و تجهيزات آزمايشگاه‌ها بايد در حال نو شدن باشند، يعني تجهيزات قديمي با تجهيزات جديد جايگزين شوند و از نظر تعويض و نگهداري درحد مطلوبي باشند و حتما نگاه گسترده به تكنولوژي‌هاي جديد داشته باشند وگرنه آزمايشگاه‌ها به يك مكان آموزشي تبديل شده و ماهيت پژوهشي خود را از دست مي‌دهند.

 

وي تاكيد كرد: ما ديدگاهمان در مجتمع آزمايشگاهي واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي پژوهشي است و آموزش در اولويت ما نيست. به همين دليل درخواست كرديم كه آزمايشگاه‌ها را تفكيك كنند، يعني مجتمعي براي آموزش در نظر بگيرند و اين مجتمع كه با اهداف پژوهشي ساخته شده را براي فعاليت‌هاي پژوهشي استفاده كنند. در آزمايشگاه‌هاي آموزشي موارد روتين و معمولي بوده و تغييرات كم است اما آزمايشگاه‌هاي پژوهشي واقعا هزينه بسيار بالايي براي نگهداريشان لازم است و بايد گفت: بحث تجهيزات آزمايشگاه‌هاي پژوهشي از مهم‌ترين موارد است، در غير اين صورت علم ما براي همين امسال پاسخگو است و براي سال‌هاي آينده حرف‌هاي جديدي نخواهيم داشت. البته بحث تحريم هم در اين زمينه تاثيرگذار است و ما گاهي اوقات مجبور هستيم دستگاه‌ها را به قيمت غيرواقعي بخريم، چون از طريق واسطه خريداري مي‌شوند و واسطه‌ها هم هزينه‌هاي خودشان را دارند.

 

دكتر آبرومندآذر اظهار كرد: پژوهش كردن كار هر كسي نيست و فرمول خاص خودش را دارد. اهداف در آزمايشگاه‌ها به ثمر مي‌نشيند و از خانه نشستن هيچ نتيجه‌اي حاصل نمي‌شود. ما بايد بتوانيم در آزمايشگاه‌ها حرفي براي گفتن داشته باشيم. به همين دليل در بحث بودجه پژوهشي بايد بيشتر به سمت تجهيزات جديد و خريد دستگاه‌هاي مدرن و روز دنيا پيش برويم. ما سازنده اين دستگاه‌ها نيستيم ولي حداقل بايد استفاده‌كننده خوبي از آنها باشيم. تجهيزات بسيار پيشرفته‌اي در دنيا وجود دارد و به نظر من بخشي از پژوهش بايد فكر كنند كه از چه طريقي اين تجهيزات مي‌توانند به سرعت وارد كشور شوند زيرا دانشجو نبايد معطل تجهيزات باشد ولي متاسفانه اين ديدگاه‌ها وجود ندارند، در حالي كه اداره مراكز تحقيقاتي نيازمند ديدگاه پژوهشي است و به دليل اين محدوديت‌هاي ديدگاهي پژوهش نيز دچار محدوديت شده است.

 

 

  

E-Commiunication Center

Copyright ©2007I.A.U. Islamic Azad University. Science and Research Branch All rights reserved