اشاره: دکتر هاشم نیکو مرام دارای دکتری مدیریت بازرگانی با گرایش مالی و حسابداری از واحد علوم وتحقیقات عضو هیات علمی و معاون پژوهشی این واحد است،ایشان در سال 1380 با حکم آقای دکتر جاسبی ابتدا به سمت معاون اداری و مالی وسپس در سال 1381 به سمت معاون پژوهشی واحد منصوب شد.

ایشان در گفتگوی اختصاصی با خبر نامه واحد علوم و تحقیقات به وظایف و عملکرد های معاونت پژوهشی پرداخته است كه از نظر مي گذرد:

 

 

انجام تحقيقات بنيادي و كلان در واحد علوم و تحقيقات

 

دكتر هاشم نيكومرام معاون پژوهشي واحد علوم و تحقيقات دراین گفتگو بااشاره به رسالت و وظايف اين معاونت گفت : مهمترين وظيفه معاونت پژوهشي بسترسازي براي تحقق فضاي پژوهشي و توسعه كارهاي تحقيقاتي است.

 وی در رابطه با شاخه‌هاي مختلف اين تحقيقات ادامه داد : بعضي از اين فعاليت‌ها مربوط به تحقيقات دانشجويي در قالب پايان نامه‌هاي دوره كارشناسي ارشد و يا رساله‌هاي دوره دكتري و بخش ديگر ، تحقيقات اساتيد و پژوهشگران داخل مجموعه است كه مي‌توانند با همكاري اساتيد بيرون از واحد و يا دانشجويان و همكاران آزمايشگاهي فعاليت كنند.

معاون پژوهشي واحد علوم وتحقيقات با بيان اين مطلب كه برخي از تحقيقات در ارتباط با بيرون از اين واحد و به سفارش سازمان‌ها ، نهادهاي مختلف صورت مي‌گيرد افزود : در بيرون از مجموعه این واحد برخي از تحقيقات يا به پيشنهاد خود واحد و يا بر اساس نيازهاي نهادها و يا سازمان‌هاي سفارش دهنده و نيز بر اساس تفاهم نامه‌هاي موجود صورت مي گيرد كه در حقيقت اين واحد كارهاي تحقيقاتي را پذيرفته و در مقابل دريافت حق‌الزحمه ،تحقیق و آزمايش مربوطه را انجام مي‌دهد ولي نتيجه متعلق به سازمان و يا نهاد مربوطه است البته بعضي مواقع نيز اين نتايج به صورت مشترك منتشر مي‌شود.

دكتر نيكومرام به تحقيقات در واحد علوم وتحقيقات اشاره كرد و گفت : تحقيقات دانشجويي در اين واحد در راستاي فرآيند تحصيلي دانشجو انجام مي‌شود و تحقيقات برون دانشگاهی نيز براساس نياز موسسات صورت مي‌گيرد.

به گفته وي برخي از تحقيقات نيز از سوي اعضاي هيات علمي و براساس نيازهاي دانشگاه و يا به پيشنهاد اساتيد اين واحد صورت مي‌گيرد كه البته بودجه آن از سوي معاونت پژوهشي اختصاص مي‌يابد.

دكتر نيكومرام با اشاره به تحقيقات كلان و بنیادی در واحد علوم و تحقيقات افزود : اين تحقيقات توسط رياست دانشگاه آزاد اسلامي ، سازمان مركزي ، هيات امناي دانشگاه و يا از طريق نهادهاي ديگر به اين واحد ارجاع داده مي‌شود كه در واقع بودجه و فرآيند جداگانه‌اي داشته و ساز وكار ديگري براي آن وجود دارد.

وي با بيان اين مطلب كه برخي از كارهاي تحقيقاتي براساس مراكزي كه در داخل واحد ايجاد شده و به صورت تخصصي انجام مي‌شود گفت : اين فعاليت‌ها در ردیف كارهاي اصلي ما بوده و بصورت موردی نيست كه از جمله آن مي‌توان به فعاليت هاي مركز تحقيقات فيزيك ،‌پژوهشكده زيست فن آوري در شاخه های ليزر ، نانو تكنولوژي و ... اشاره كرد.

معاون پژوهشي واحد علوم و تحقيقات ضمن تاكيد بر اين نكته كه تنها در زمينه‌هايي فعاليت‌هاي تحقيقاتي صورت مي‌گيرد كه رويكرد آن منجر به توليد تكنولوژي ثبت اختراع و به طور كلي پيشرفت جديدي شود ادامه داد : در سطح كلان نيز دانشگاه آزاد اسلامی مركز علوم و تكنولوژي هاي پيشرفته را راه‌اندازي كرده كه فعاليت آن توليد تكنولوژي هاي نوين است، از مهمترين زير شاخه‌هاي آن مي‌توان به نانوتكنولوژي و محيط زيست اشاره كرد كه البته واحد علوم وتحقيقات به دليل امكاناتی که دارد در این مرکز نقش مهمی خواهد داشت.

دكتر نيكومرام به قراردادهايي همچون، سازمان گسترش تحت عنوان كسب و كار كوچك ( SBDC ) ، مركز مطالعات محيط زيست و انرژي اشاره كرد.

معاون پژوهشي واحد علوم و تحقيقات تصريح كرد : براي تمام مسائل تحقيقاتي نياز به بسترسازي از جنبه‌هاي آموزشي و تحقيقاتي داریم كه البته راه‌اندازي مركز آزمايشگاهي در همين راستا انجام گرفته است. وي به آزمايشگاه‌هاي متمركز در قالب مجتمع آزمايشگاهي ، مهندسي مواد و متالوژي ، دانشكده فني و مهندسي مانند ترموديناميك و نساجي اشاره كرد.

وی گفت : باتوجه به ضرورت و امكانات خاصی كه برخي از دانشكده‌ها نياز دارند از آزمايشگاه‌هاي مجاور خود نيز استفاده مي‌كنند ، در واقع اين آزمايشگاه‌هاي متمركز نيز به يكديگر سرويس مي‌دهند و مجتمع آزمايشگاهي به رشته‌هاي منابع طبيعي ، كشاورزي ، صنايع غذايي ، علوم پايه ، محيط زيست و فني و مهندسي زير نظر معاونت پژوهشي سرويس مي‌دهد.

دكتر نيكومرام تمام آزمايشگاه‌ها را زير نظر معاونت پژوهشي واحد علوم و تحقيقات دانسته و افزود : امكانات و تجهيزات اين آزمايشگاه‌ها در سطح كشور كم نظير و برخي مواقع بي‌نظير است كه احتمالا اين دست تجهيزات در سایر مراکز تحقیقاتی بصورت توام و با این حجم و امكانات وجود ندارد.

وي ادامه داد : برخي از واحدهاي ديگر دانشگاه آزاد اسلامی كه با اين واحد قرارداد دارند نمونه هاي براي آزمايش و يا دانشجويي را براي گذراندن دروس عملي آزمايشگاهي به ما معرفي مي‌كنند كه البته اين قراردادها در راستاي آموزشي و تحقيقاتي بودن اين آزمايشگاه‌ها انجام شده است.

به گفته معاون پژوهشي واحد علوم و تحقیقات به دانشجويان رشته‌هاي علوم پايه ،‌دامپزشكي و كشاورزي براي آموزش در دروس عملي آن‌ها خدمات داده مي‌شود كه البته اگر سازمان و نهادي نيز نياز به آزمايش داشته باشد در مقابل اخذ وجه آزمايش مربوطه انجام مي‌شود.

وي ادامه داد : براي تجهيز آزمايشگاه‌ها نيز فعاليت‌هاي تخصصي انجام مي‌شود كه دفتر تجهيزات در راستاي برآورد نيازهاي تجهيزاتي ، كنترل ، خريد ، پذيرش ، سفارش و پيگيري،خريد،دستگاه‌ها و هماهنگي‌هاي لازم راه‌اندازي آنها است.

دكتر نيكومرام در پاسخ به اين سئوال كه بودجه‌هاي اين معاونت چگونه تامين مي‌شود ادامه داد : بودجه پژوهشي واحد علوم و تحقيقات و ساير واحدهاي دانشگاه 5 درصد از كل درآمد واحد و يا شهريه‌ها در يك دوره يكساله و به صورت بودجه پژوهشي است كه به سرفصل‌هاي مختلف تقسیم مي‌شود تا مشخص شود چند درصد مختص به خريد تجهيزات ، كتابخانه‌ها ، سفرها ، چاپ مقالات و كتاب‌ها و ... است و البته مازاد اين بودجه نيز به صندوق پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي باز مي‌گردد.

وي گفت : تجهيز منابع كتابخانه‌اي به لحاظ آموزشی و تحقیقات در بخش مجلات ،ژورنالها و کتابخانه های ديجيتالي اهميت مي‌يابد. معاون پژوهشي واحد علوم و تحقيقات افزود : اين واحد داراي منابع قوي و غني كتابخانه‌اي است ولي به دليل برخی مشکلات نمي‌توانيم اين ظرفيت‌ها را به طور مناسب در اختيار دانشجويان قرار دهيم.

به گفته دكتر نيكومرام دفتر طرح و برنامه علاوه بر تصدي بودجه ، سرپرستي و مسئوليت اعزام محققين به خارج از كشور را در قالب كنفرانس‌ها ، سمينارهاي بين‌المللي و داخلي كه براساس برنامه‌هاي مدون تهيه شده بر عهده دارد.

وي گفت: هزينه دانشجويانی كه مقالات آن‌ها در سمينارهاي داخلي و خارجي پذيرفته شده به همراه تسهيلات ويژه‌اي را  بر عهده گرفته‌ايم تا بتوانند در سطح بين‌المللي مقالات خود را عرضه كنند.

معاون پژوهشي واحد علوم وتحقيقات از تشويق دانشجويان و اساتيد براي نوشتن مقاله خبر داد و گفت:فرايند يادگيري دانشجويان را با توجه به ساز و كار تهيه و نوشتن مقاله و قبولاندن آن در پيش گرفته‌ايم و مكانيزم تشويق اين مقاله‌ها را در سطوح مختلف در برنامه داريم تا دانشجويان جداي از ميزان ارزش  با اين كار آشنا شوند. فعاليت نوشتن و مقاله نويسي براي اساتيد و محققين جوان ايجاد انگيزه كند زيرا اين تشويق باعث مي‌شود تا بخشي از زمان خود را صرف كار تحقيقي كنند و حاصل آن نيز چاپ مقالات در سطح ملي و بين‌المللي خواهد بود.

دكتر نيكومرام در پاسخ به اين سئوال كه چند نشريه علمي در اين واحد فعاليت مي‌کنند گفت : از دانشكده‌ها خواسته‌ايم حداقل يك نشريه علمي منتشر كنند كه البته نياز است مجوز آن را از وزارت علوم يا سازمان مركزي دانشگاه آزاد بگيرند.

وي با بيان اين مطلب كه قبل از اين اقدام تنها 4 نشريه علوم پايه ، دانش‌نامه ، اقتصاد و مديريت و علوم تكنولوژي محيط زيست فارسي وجود داشته است گفت : در حال حاضر برخي از دانشكده‌ها بيش از دو نشريه دارند كه به طور مثال دانشكده الهيات و فلسفه چهارمين نشريه خود را در دست اجرا دارد و محيط زيست نيز مجله انگليسي زبان و بين المللي راه‌اندازي كرده است و در مجموع تعداد نشريات اين واحد از 4 نشريه به 18 نشريه افزايش يافته است.

وي از تعيين مقرری براي اعضاي هيات تحريريه در قالب عضو، مدير مسئول ، سردبير و مدير داخلي خبر داد و گفت :  هزينه ها مسئوليت اعضاء ، داوري، حق الزحمه ، صفحه آرايي طراحي و چاپ را پذيرفته‌ايم و هيچ هزينه‌اي خارج از حوزه پژوهشي به كسي تحميل نمي‌شود.

دكتر نيكومرام در خصوص نتايج به دست آمده از فعاليت‌هاي تحقيقاتي گفت : ليزر پزشكي ، در دست بودن جوش هسته‌اي و گداخت هسته‌اي ، ثبت اختراعات مهندسي پزشكي و... از جمله فعاليت‌هاي به نتيجه رسيده اين واحد است.

 وی با اشاره به اين مطلب كه نشريات دانشجويي را حمايت مي‌كنيم گفت : هزينه‌ها تحت نظر معاونت فرهنگي اختصاص مي يابد و در كنار آن بخش انتشارات را راه‌اندازي كرده‌ايم قبل از آن در اين واحد بيش از 15 كتاب چاپ نشده بود ولي هم اكنون آمار چاپ كتاب‌ها به مراتب بيشتر شده است.

وي افزود : با تاكيد دكتر جاسبي رئيس دانشگاه آزاد اسلامي از پيش كسوتان در نوشتن كتاب دعوت بعمل آورده ایم تا از دانش‌ آن‌ها بهره برداري مناسب انجام شود و دانش آن‌ها را در قالب كتاب استخراج كنيم.

معاون پژوهشي واحد علوم و تحقيقات با بيان اين مطلب كه بخش فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات با راه‌اندازي اينترنت و سيستم‌هاي كامپيوتري به كارهاي آموزشي و تحقيقاتي سرويس مي‌دهند گفت : قراردادهايي كه با مجموعه بيرون از واحد براي فعاليت‌هاي آزمايشگاهي و تحقيقاتي انجام مي‌شود در بحث اشتغال زايي و درآمدزايي بسيار موثر خواهد بود.

دكتر نيكومرام گفت : سه انجمن علمي مواد و متالوژي ، هوا  و فضا و انجمن جهانگردي در واحد علوم و تحقيقات بسيار فعال بوده بودجه و كار اجرايي آن‌ها نيز با معاونت پژوهشي است و سعي داريم با تشويق اعضاي فعال انجمن‌ها آن ها را از طریق ادامه تحصيل و يا از طريق طرح خدمت در واحد نگه داريم.

وی درخصوص برنامه‌هاي آتي معاونت گفت : ساماندهي بورسيه تحصيلي يكي از اقدامات جدي ما خواهد بود كه در واقع همان قاعده مند كردن پذيرش بورسيه در كل واحدهاي دانشگا‌ه آزاد  اسلامی خواهد بود كه متولي آن نيز واحد علوم و تحقيقات است.

دكتر نیکو مرام گفت : مشكل اصلي ما در اين بخش عدم تطابق عرضه و تقاضا در كل سيستم دانشگاه آزاد اسلامي است و هنوز مشخص نشده كه واحدها چقدر نياز به اعضا دارند و ما نيز چقدر متولي تربيت عضو در اين بخش هستيم.

دكتر نيكومرام چنین اظهار نظر کرد که شکل گیری خوشه های تحقیقاتی می تواندموثر باشد و تصریح کرد: هدف از ايجاد اين خوشه‌ها اين است كه تحقيقات يكديگر را حمايت کرده و باعث تقویت و پاسخگوي نيازهاي يكديگر شوند و در نهايت خروجي آن‌ها مناسب و قابل ارائه باشد.

وي همچنين درخصوص فعاليت‌هاي پژوهشي و تسهيلات ارائه شده به اعضاء هيات علمي و دانشجويان دوره دكتري و كارشناسي ارشد ادامه داد : تاكنون از اعضاء هيات علمي و دانشجويان این واحد 586 نفر در كنفرانس‌هاي بين‌المللي خارج از كشور و 64 نفر در كنفرانس‌هاي داخل كشور شركت كرده‌اند ، همچنين 1129 مقاله در مجلات علمي معتبر اين واحد شامل 295 مجلات ISI ، 442 مجلات علمي ـ‌ پژوهشي ، 89 مجلات علمي ـ ترويجي و 303 مجلات علمي ديگر چاپ شده است.

به گفته دكتر نيكومرام تسهيلات ارائه شده به اعضاي باشگاه پژوهشگران جوان واحد علوم وتحقيقات شامل 36 شركت در كنفرانس‌هاي خارجي ، 57 شركت در كنفرانس‌هاي داخلي ، 35 شركت در دوره‌هاي آموزشي ،  چاپ 6 مقاله در مجلات علمي و ارائه 35 تشويقي به پايان‌نامه‌های درجه عالي مي‌شود.

وي با بيان اين مطلب كه قبل از سال 82 تنها 5 عنوان كتاب در اين واحد چاپ شده است. گفت : اين در حالي است كه از سال 82 تاكنون 55 عنوان كتاب در واحد علوم و تحقيقات به چاپ رسیده و از سال 82 نيز 13 مجله اعم از مجلات اقتصاد و مديريت ، دانش نامه ، علوم كشاورزي ، علوم و تكنولوژي محيط زيست ، علوم عرفان ، شيمي فيزيك ، شيمي نظري ، علوم پايه ، تاريخ و تمدن اسلامي در درجه علمي و پژوهشي و حقوق و سياست نيز در درجه علمي عمومي منتشر شده است.

وي ادامه داد : همچنين مجلات فيزيك ، پژوهشنامه اديان و هويت شهر  با درجه علمي عمومي مصوب شده و به زودي منتشر خواهد شد و نيز مجلاتي با عناوين ارتباطات ، مديريت بازاريابي ، فقه و مباني حقوق مجله فرانسه زبان « قلم » و علوم اجتماعي براي انتشار درخواست داده‌اند.

دكتر نيكومرام در رابطه با قراردادهاي واحد علوم وتحقيقات با ساير نهادها اضافه كرد :   واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد اسلامي تا کنون قراردادهايي را با سازمان حفاظت محيط زيست به منظور تعيين جايگاه حقوق محيط زيست در بخش امنيت ملي ، پژوهشكده حمل و نقل براي ارزيابي زيست محيطي طرح‌هاي حمل و نقل ريلي ، معاونت آموزش تحقيقات فن‌آوري وزرات راه و ترابري براي ارزيابي زيست محيطي طرح‌هاي جاده‌اي ، شركت عمران و توسعه شهرداري منطقه 22 تهران براي مطالعه فاز صفر پروژه اكوپارك ريل از محل‌هاي پيشنهادي منطقه 22 و نيز اثرات زيست محيطي احداث مجموعه شهرك‌هاي مسكوني و طراحي ،‌آناليز اقتصادي ، تعينن تجهيزات و انتخاب سايت مناسب براي احداث يك مزرعه بادي در منطقه مربوطه ، شركت مصباح انرژي براي ارزيابي اثرات زيست محيطي پروژه قطران ،‌ موسسه مطالعات بين‌المللي انرژي جهت بررسی نيازهاي انتقال تكنولوژي در صنايع نفت و گاز و پتروشيمي ، موسسه مطالعات بين‌ المللي انرژي براي مطالعات شناخت صنايع نفت ، گاز كشور ، سازمان مديريت منابع آب ايران ، اداره كل حفاظت محيط زيست آذربايجان شرقي  به منظور طرح جامع كاهش آلودگي هواي شهر تبريز ، سازمان محيط زيست استان هرمزگان براي مطالعات ارزيابي زيست محيطي مناطق حساس ساحلي در جزيره  قشم و‌ آبهاي مرجاني در كيش ، شهرداري منطقه 16 تهران جهت فاز اول استقرار نظام مديريت زيست محيطي و...بسته است كه البته تمام اين قراردادها از نوع برون دانشگاهي هستند.

به گفته وي واحد علوم وتحقيقات تفاهم نامه‌هايي را نيز با سازمان‌ها و شركت‌هايي از جمله مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام سازمان جهاد كشاورزي ، كارخانجات قند قزوين ، پژوهشكده بيمه وابسته به بيمه مركزي ايران ، شركت ملي سرب و  روي ايران ، شركت توسعه نيشكر و صنايع جانبي وزارت كشاورزي ، سازمان حفاظت محيط زيست هرمزگان ،‌شركت باتريسازي نيرو ومركز تحقيقات خاك و آبخيزداري وزارت جهاد كشاورزي منعقد کرده است.

وي ادامه داد : همچنین مركز تحقيقات و آموزش وزارت راه و ترابري ، ‌انجمن صنفي كارخانجات صنعتي ريخته گري ايران ، دانشكده فني و مهندسي دانشگاه علم و صنعت ، سازمان صنايع دفاع « مهماتسازی تهران » دانشگاه امام حسين (ع) ، مركز تحقيقات نيرو ، پژوهشكده حمل و نقل وزارت راه و ترابري ، شركت تقطيران كاشان ، شركت خدمات صنعتي تراكتورسازي ايران ، پژوهشكده پليمر ايران از دیگر تفاهم‌نامه‌هاي بسته شده با واحد علوم و تحقيقات بوده است.

 

E-Commiunication Center

Copyright ©2007I.A.U. Islamic Azad University. Science and Research Branch  Design : Mohammad Jahanseir  All rights reserved